Ծրագիրին փորձնական փուլը՝ 2024–2025

ԳԻՏԱՀԵՆ ՔՈՏԱՎՈՐՄԱՆ ԽՄԲԱԿՆԵՐ

Արտադասարանային կրթական ծրագիր՝ բարձր դասարաններու աշակերտներուն համար, կեդրոնանալով մաթեմատիկայի եւ ալգորիթմական մտածողութեան զարգացման վրայ։

Աւելին

Ծրագիրին մասին

Գիտահեն կրթական ծրագիր

«Գիտահեն» ծրագրաւորման խմբակներու կրթական ծրագիրը նախատեսուած է բարձր դասարաններու աշակերտներուն համար։ Ան կեդրոնացած է մաթեմատիկական եւ ալգորիթմական մտածողութիւնը զարգացնող կրթական մեթոտաբանութեան վրայ։

Ծրագիրին տեւողութիւնը երկու կիսամեակ է՝ մէկ ուսումնական տարի։ Կը յանձնարարուի շաբաթական առնուազն երկու դասաժամ տրամադրել խմբակին աշխատանքներուն։ Հնարաւորութեան պարագային կարելի է նաեւ յաւելեալ ժամեր յատկացնել յատկապէս հետաքրքրուած աշակերտներուն։

Տեսանիւթ

Ծրագիրը տեսանիւթով

Ծրագիրին նպատակները

  • Զարգացնել հաշուարկային մտածողութեան հմտութիւնները՝ խնդիրները մասերու բաժնելու, օրինաչափութիւնները ճանչնալու եւ ալգորիթմական մտածողութիւն զարգացնելու միջոցով։

  • Կիրառել հաշուարկային մտածողութիւնը՝ իրական կեանքի խնդիրները վերլուծելու եւ լուծելու համար։

  • Քաջալերել աշակերտները՝ մշակելու եւ իրականացնելու բարդ, բայց նորարարական լուծումներ պահանջող խնդիրներ՝ առանց բարձր մակարդակի ծրագրաւորման լեզուներու շարահիւսութիւնը խորապէս իւրացնելու անհրաժեշտութեան։

  • Զարգացնել թուային գրագիտութիւնը եւ օգնել աշակերտներուն հասկնալու թուային գործիքներու հնարաւորութիւններն ու սահմանափակումները, ինչպէս նաեւ ալգորիթմական մեթոտներն ու հաշուարկային մոդելները։

  • Կիրառել մաթեմատիկական խոր հասկացութիւններ՝ արդիւնաւէտ ալգորիթմներ մշակելու, մոդելաւորելու, ներկայացնելու եւ վերլուծելու նպատակով։

Ուսումնական բովանդակութիւն

Ուսումնական ծրագիրը կը ներառէ հետեւեալ նիւթերը՝

  • Մաթեմատիկական գրաֆիքներ
  • Մաթեմատիկական վիճակագրութիւն
  • Գծային ռեգրեսիա
  • Ինթերպոլացիոն բազմանդամ
  • Թուային շարքեր
  • Հիսթոկրամ
  • Կրաֆներ
  • Տուեալներու շտեմարան
  • Մեքենայական ուսուցման ներածութիւն
  • Նէյրոնային ցանցերու ներածութիւն
  • Ամփոփիչ նախագիծ

Ծրագիրին բովանդակութեան մշակման հիմք ծառայած է «Այլագիր» ծրագրաւորման մրցոյթը։ Մրցոյթին մասին աւելի մանրամասն տեղեկութիւններ կրնաք գտնել այստեղ՝ Այլագիր։

Ներդրում

«Գիտահեն» ծրագրին ներդրումը ՀՀ հանրակրթական դպրոցներուն մէջ

«Գիտահեն» ծրագրաւորման խմբակներու ներդրումով կը ձգտինք ստեղծել կրթական միջավայր մը, ուր իւրաքանչիւր աշակերտ պատրաստ կ՚ըլլայ գիտութեան եւ թեքնոլոժիի մարտահրաւէրներուն դիմագրաւելու՝ անհատական, համայնքային եւ պետական մակարդակներով տուեալներու վրայ հիմնուած որոշումներ կայացնելու միջոցով։ Միաժամանակ, աշակերտները հնարաւորութիւն կ՚ունենան զարգացնելու իրենց հմտութիւններն ու կարողութիւնները եւ նպաստելու գիտութեան ու թեքնոլոժիի ապակեդրոն զարգացման։

«Համադրելով գիտելիքն ու արժէքները»

Խմբակին գործունէութիւնը կը հիմնուի չորս սկզբունքներու վրայ։

  • Ա. Հմտութիւններու եւ կարողութիւններու զարգացում

    Կը զարգացնենք աշակերտներուն այն հմտութիւններն ու կարողութիւնները, որոնք պիտի օգնեն անոնց դիմագրաւելու գիտութեան եւ թեքնոլոժիի տարբեր ճիւղերու ապագայ զարգացումներէն բխող մարտահրաւէրները, ներառեալ արհեստական բանականութիւնն ու քուանթային հաշուարկային համակարգերը։

  • Բ. Գիտելիքի եւ արժէքներու համատեղ զարգացում

    Կը խթանենք գիտելիքի, հմտութիւններու, հայկական եւ համամարդկային արժէքներու փոխլրացնող զարգացումն ու պահպանումը։ Կը ձգտինք ձեւաւորել անհատներ, որոնք կրնան գիտական նորարարութիւնները համադրել իրենց մշակութային ու մարդկային արժէքներուն հետ՝ դառնալով ներդաշնակ եւ պատասխանատու մասնագէտներ։

  • Գ. Հետազօտական եւ տուեալահեն կանխատեսման կարողութիւններու զարգացում

    Կը զարգացնենք հետազօտական աշխատանքներ կատարելու, տուեալներու վրայ հիմնուած կանխատեսումներ եւ որոշումներ կատարելու, ինչպէս նաեւ ծրագրաւորելու կարողութիւնները՝ աշակերտները ներգրաւելով իրական կեանքի խնդիրներու լուծման եւ առողջ մրցակցային միջավայրի ստեղծման գործին մէջ։

  • Դ. Նորարարական մեթոտներու կիրառում

    Կ՚առաջարկենք ուսուցման նորարարական մօտեցումներ՝ դասաւանդման մեթոտաբանութեան, մրցոյթներու, ճամբարներու եւ այլ միջոցառումներու միջոցով։ Այս մօտեցումները աշակերտներուն հնարաւորութիւն կու տան սորվելու գիտահեն ծրագրաւորում, զարգացնելու ալգորիթմական մտածողութիւնը եւ զայն կիրառելու տարբեր բնագաւառներու մէջ։

Փուլեր

Ծրագիրին ներդրման փուլերը

Ծրագիրը մշակուած է «Անտրոհուս» Կրթական Հիմնադրամին կողմէ եւ 2024 թուականի Ապրիլ 23-ին ստացած է ՀՀ Կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարարութեան (ԿԳՄՍ) եւ Կրթութեան զարգացման եւ նորարարութիւններու ազգային կեդրոնին (ԿԶՆԱԿ) դրական եզրակացութիւնն ու երաշխաւորութիւնը։

Ծրագիրին ներդրումը սկսած է 2024 թուականի Սեպտեմբերին։ 2024–2025 ուսումնական տարին սահմանուած է իբրեւ փորձնական շրջան։

Դպրոցներու ընտրութեան չափանիշները

Փորձնական փուլին համար ընտրուած են հինգ դպրոցներ՝ հիմնուելով հետեւեալ չափանիշներուն վրայ։

  • Մաթեմատիկայի խոր գիտելիքներ ունեցող ուսուցիչի կամ մասնագէտի ներգրաւում՝ ճարտարագէտ-ուսուցիչի դերով։
  • Միջին եւ բարձր դասարաններու աշակերտներու առկայութիւն՝ 7-րդէն մինչեւ 12-րդ դասարաններ։
  • Աշակերտներու ներգրաւման ապահովում՝ երկու խումբ, իւրաքանչիւրին մէջ ութ աշակերտ։
  • Կրթական միջավայրին համապատասխան դասասենեակի առկայութիւն՝ լուսաւորութիւն, սանիթարական եւ հիգիենային պայմաններ, կահաւորում, գրատախտակ եւ ջեռուցում։
  • Աշխատող համացանցի առկայութիւն՝ լարային կամ անլար կապով։
  • Տեղեկատուական եւ հաղորդակցական թեքնոլոժիական գործիքներու առկայութիւն՝ նուազագոյնը հինգ համակարգիչ եւ պաստառ կամ փրոժեքթըր։
Ճարտարագէտ-ուսուցիչին ընտրութեան չափանիշները
  • Համալսարանական կրթութիւն, նախընտրաբար՝ համակարգչային գիտութիւններու կամ բնագիտական բնագաւառին մէջ։
  • Դասաւանդման փորձառութիւն, նախընտրաբար՝ ԲՏՃՄ (STEM) առարկաներու դասաւանդման փորձ։
  • Ալգորիթմական մտածողութիւն եւ զայն գործնականին մէջ կիրառելու կարողութիւն։
  • Գրաֆիկական ծրագրաւորման լեզուներու՝ ինչպէս Snap!, Scratch եւ Աղուէսի, իմացութիւն եւ անոնց հետ աշխատելու փորձառութիւն։
  • Մանկավարժական եւ մեթոտական հմտութիւններ։
  • Սորվելու, ուսումնասիրելու եւ փորձարկելու պատրաստակամութիւն՝ կառուցողական եւ բարեկամական մօտեցումով։
  • Իրական կեանքի խնդիրներու շուրջ ամբողջական նախագիծներ իրականացնելու կարողութիւն։
  • Փուլային ուսուցման, աստիճանական բարդացման, ուղղորդման եւ բացայայտման մեթոտներու կիրառում։
  • Տարբերակուած եւ անհատականացուած ուսուցում կազմակերպելու կարողութիւն։
  • Խաղային ուսուցման կիրառում եւ այլ առարկաներու հետ կապեր ստեղծելու կարողութիւն։
  • Թեքնիկական խնդիրներ լուծելու հմտութիւններ եւ ստեղծագործական մօտեցում։
  • Աշակերտներուն մէջ գիտութեան հանդէպ հետաքրքրութիւն եւ սէր սերմանելու ձգտում։
  • Նորարարական եւ գիտութեան վրայ հիմնուած դասընթացքներ մշակելու եւ իրականացնելու պատրաստակամութիւն։
  • Խմբակի աշխատանքները կազմակերպելու եւ կառավարելու կարողութիւն։
  • Աշակերտներուն միջեւ խմբային աշխատանքն ու համագործակցութիւնը կազմակերպելու կարողութիւն։
Ուսուցիչներու վերապատրաստումը

Ուսուցիչներու ընտրութենէն ետք կը կազմակերպուի պարտադիր վերապատրաստում՝ անկախ անոնց նախապէս ունեցած հմտութիւններէն եւ գիտելիքներէն։

  • Վերապատրաստման ընդհանուր տեւողութիւնը շուրջ 40 ժամ է։ Ան կը կատարուի երկու փուլով։
  • Վերապատրաստումները կը կազմակերպուին «Անտրոհուս» Կրթական Հիմնադրամին կողմէ՝ առկայ ձեւաչափով։
  • Վերապատրաստումը ձրի է։ Անոր կրնան մասնակցիլ միայն ծրագիրին մէջ ընդգրկուած դպրոցներու ուսուցիչները։
Խմբակներու մեկնարկին պայմանները

Խմբակները կը սկսին գործել, երբ հետեւեալ պայմանները բաւարարուած են։

  • Հիմնադրամին եւ դպրոցին միջեւ համագործակցութեան յուշագիրը ստորագրուած է։
  • Թեմատիկ ծրագիրը հաստատուած է հիմնադրամին եւ դպրոցին կողմէ։
  • Ճարտարագէտ-ուսուցիչը վերապատրաստուած է եւ աւարտած է առաջին փուլը։
  • Ճարտարագէտ-ուսուցիչին դասաժամերը ներառուած են դպրոցին դասաբաշխման մէջ։
  • Խումբերը կազմուած են։
  • Դասացուցակը պատրաստ է։
  • Դասասենեակը տրամադրուած եւ պատշաճ կերպով կահաւորուած է։
  • Աշակերտները տեղեկացուած են ծրագիրին մասին։
  • Ծնողները տեղեկացուած են ծրագիրին մասին։

Դպրոցներ

Ընտրուած դպրոցները եւ ծրագիրին մեկնարկը

Ծրագիրին փորձնական փուլին համար ընտրուած են հինգ հանրակրթական դպրոցներ եւ մէկ մասնաւոր ոչ-ֆորմալ կրթական կեդրոն՝ Գիւմրիի Զարգացման Հիմնադրամին հովանիին ներքոյ։ Ծրագիրը ներդրուած է թէ՛ գիւղական, թէ՛ քաղաքային միջավայրերու մէջ՝ հիմնական, միջնակարգ եւ բարձր դպրոցներուն մէջ։

Ուսուցիչներու վերապատրաստումէն ետք, 2024 թուականի Սեպտեմբերէն սկսեալ, խմբակներու դասաւանդումը մեկնարկած է բոլոր հինգ դպրոցներուն մէջ։

Խմբակները կը գործեն դպրոցներու տեղեկատուական թեքնոլոժիի կամ ինֆորմաթիքի աշխատանոցներուն մէջ՝ պարտադիր առարկայական դասաժամերէն ետք։

Աշակերտները կը գործածեն Պերքլիի համալսարանին կողմէ մշակուած snap.berkeley.edu մասնիկահեն ծրագրաւորման հարթակը (block-based programming)։ Հարթակին միջերեսը հայերէնի թարգմանուած է «Անտրոհուս» Կրթական Հիմնադրամին կողմէ, իսկ գիտական մասնիկներու տեղայնացումը տակաւին ընթացքի մէջ է։

Մշակուած ուսումնական բովանդակութիւնը կը տրամադրուի ազատ արտօնագրով՝ օգտագործման եւ տարածման իրաւունքով։

  • Ուսուցիչին մեթոտական ուղեցոյցը
  • Ուսուցիչին դասաւանդման սահիկաշարերը
  • Աշակերտին ձեռնարկը
  • Բարդ նախագիծներու ձեռնարկը
  • Տեսական նիւթերը
  • ԶԱՌԻԹԱՓԻ ՄԻՋՆԱԿԱՐԳ ԴՊՐՈՑ Ճարտարագէտ-ուսուցիչ՝ ԱՆԱՀԻՏ ԱԼՈՅԵԱՆ
  • ՎԱՐԴԵՆԻՍԻ ԹԻՒ 3 ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԴՊՐՈՑ Ճարտարագէտ-ուսուցիչ՝ ԳԱՅԱՆԷ ՖԱՆԵԱՆ
  • ՎԱՆԱՁՈՐԻ ԹԻՒ 2 ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԴՊՐՈՑ Ճարտարագէտ-ուսուցիչ՝ ԱՐՄԻՆԷ ՄՆԱՑԱԿԱՆԵԱՆ
  • ԹԱԼԻՆԻ ԲԱՐՁՐ ԴՊՐՈՑ Ճարտարագէտ-ուսուցիչ՝ ԼԱԼԱ ԽՈՒՐՇՈՒԴԵԱՆ
  • ԵՐԵՒԱՆԻ ԹԻՒ 143 ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԴՊՐՈՑ Ճարտարագէտ-ուսուցիչ՝ ՆԱԶԻԿ ՍԱՐՈՅԵԱՆ

Մշտադիտարկում եւ ծրագիրին ընդլայնում

Փորձնական փուլէն ետք կը նախատեսուի ընդլայնել եւ զարգացնել խմբակներու ծրագիրը՝ թէ՛ բովանդակային, թէ՛ աշխարհագրական առումներով։ Բովանդակային առումով կը նախատեսուի պարզ ռոպոթաշինական սարքերու եւ համակարգչային տեսողութեան բաղադրիչներու ներառում, ինչպէս նաեւ մշակուած ուսումնական նիւթերու կիրառում այլ կրթական ծրագիրներու մէջ։ Աշխարհագրական ընդլայնման պարագային առաջնահերթութիւն պիտի տրուի Հայաստանի մարզերուն եւ Ջաւախքի մէջ ծրագիրին տարածման, ինչպէս նաեւ միջազգային հարթակներու վրայ գործունէութեան եւ համագործակցութեան զարգացման՝ ֆրանչայզինկի մոդելով։

Փորձնական փուլի մեկնարկէն ի վեր «Անտրոհուս» Կրթական Հիմնադրամը կը կատարէ մշտադիտարկման աշխատանքներ՝ ծրագիրին արդիւնաւէտութիւնն ու շարունակական զարգացումը ապահովելու համար։ Ուսուցիչներու կողմէ ամսական բովանդակային հաշուետուութիւններ։ Հարցաթերթիկներու կիրառում։ Կեդրոնախումբերու կազմակերպում։ Աշակերտներու գոհունակութեան հարցումներ։ Դպրոցներ այցելութիւններ։ Տեղեկատու հանդիպումներ։ Գործունէութեան տարբեր ցուցանիշներու մշտադիտարկում։